ABC-/XYZ-analyse

Definitie: Wat is de ABC-analyse?

De ABC-analyse is een bedrijfseconomische analysemethode. Onderdeel van de analyse is het beoordelen en indelen van klanten, taken, goederen enz. in de klassen A (hoge prioriteit), B (gemiddelde prioriteit) en C (lage prioriteit). Zo kan een bedrijf de relevantie van zijn producten classificeren op basis van hun waarde, hun omzet en het verwachte verbruik. Er vindt dus een prioritering plaats op basis van het economische belang. Vooral in productmanagement wordt de ABC-analyse vaak gebruikt. De ABC-analyse is gebaseerd op het Pareto-principe (80/20-regel), genoemd naar de bedenker Vilfredo Pareto, dat stelt dat 80 % van de gebeurtenissen of resultaten terug te voeren is op 20 % van de totale tijd van het proces. Simpel gezegd: de focus moet liggen op het belangrijkste. In logistieke context betekent dit dat 20 % van alle artikelen in het magazijn 80 % van de goederenbewegingen uitmaakt en dat het daarom zaak is om zich op deze artikelen te concentreren, respectievelijk de magazijnbewegingen van deze artikelen extra in de gaten te houden.

In veel bedrijven concentreert een groot deel van het werk zich op een klein aantal producten en goederen. De meeste magazijnkosten op een klein aantal dure artikelen en een groot deel van de inkomsten op een klein aantal verkopen. Daarom moeten middelen, inspanningen en personeel worden gericht op het beheer van de belangrijkste en duurste artikelen. Zij zijn verantwoordelijk voor een groot deel van het resultaat (Pareto-principe).

Procedure: hoe wordt de ABC-analyse uitgevoerd?

Met een eenvoudig spreadsheet is het mogelijk om snel een eenvoudige ABC-classificatie op te stellen. Om de analyse te starten is het erg belangrijk dat duidelijk is gedefinieerd wat er geanalyseerd moet worden en welke gegevens hiervoor nodig zijn. Vervolgens kunnen de benodigde gegevens uit de boekhouding, verkoop, magazijn enz . worden verzameld en gesorteerd op basis van de informatie die nodig is voor de ABC-analyse. In de volgende stap stelt men grenzen vast die bepalen vanaf wanneer de waarde in welke klasse wordt ingedeeld.

Voor alle objecten worden de voorraad- en kostengegevens in aflopende volgorde van kosten gerangschikt. Vervolgens worden de totale kosten opgeteld en wordt het percentage berekend dat elk product van de totale kosten uitmaakt. In de volgende stap worden de eerste rijen bij elkaar opgeteld totdat ongeveer 80 % van de kosten is geïdentificeerd. Dit zou ongeveer 20 % van de producten moeten vertegenwoordigen. Deze producten vormen dan klasse A van de ABC-classificatie. Op deze manier gaat men ook te werk voor de klassen B en C.

Overzicht classificatie:

• A-goederen: kleine hoeveelheid op voorraad (20 %), maar de hoogste omloopsnelheid en de grootste waarde. Deze goederen moeten een optimale voorraad hebben, aangezien ze 80 % van de omzet genereren. Artikelen worden regelmatig geteld en streng gecontroleerd.
• B-goederen: Gemiddeld aandeel in waarde en hoeveelheid, evenals een gemiddelde omloopsnelheid; vaak wordt hier gewerkt met minimum- en maximumvoorraden. Het aandeel in het magazijn bedraagt ca. 30 %. Artikelen van categorie B worden redelijk regelmatig geteld en redelijk gecontroleerd.
• C-goederen: Grootste aandeel in het magazijn (50 %), lage voorraadwaarde en weinig vraag. Artikelen van categorie C worden minder vaak geteld en minder nauwkeurig gecontroleerd.

De waarden kunnen bijvoorbeeld worden bepaald aan de hand van het aandeel in de jaaromzet, de voorraadwaarde of de inkoopwaarde. In de logistiek is een ABC-analyse vaak ook gebaseerd op de voorraadomloopsnelheid.

Toepassingsmogelijkheden van de ABC-classificatie in de logistiek

In de logistiek wordt de ABC-analyse vaak gebruikt voor het beheer van de voorraden of voor het bepalen van de waarde van de voorraad. Sommige producten zijn belangrijker dan andere en moeten als zodanig worden behandeld. U kunt de artikelen in de voorraad bijvoorbeeld indelen op basis van criteria zoals productomzet, omzetverhouding, winstmarge of voorraadkosten. Daarbij worden de goederen in het magazijn zoals gebruikelijk ingedeeld in de klassen A, B en C, waarbij de A-groep de goederen met het grootste belang (waarde, hoeveelheid, kosten) omvat en ongeveer 20 % van de artikelen of 80 % van de winst, de hoeveelheid enz. uitmaakt. Artikelen van de B-groep zijn van gemiddeld belang en vertegenwoordigen ongeveer 30% van de artikelen. De resterende 50% van de artikelen zou in de C-klasse moeten vallen.

XYZ-analyse

Definitie

De XYZ-analyse is een manier om voorraadartikelen te classificeren op basis van de variabiliteit van de vraag of het afgeleide/voorspelde verbruik. Met behulp van de XYZ-analyse kunnen materiaalbehoeften en voorraadbeheer worden gepland, zodat verspilling, productievertragingen of te hoge voorraden kunnen worden voorkomen. De XYZ-analyse beoordeelt de planbaarheid van verbruik en behoefte.

• X-artikelen – zeer geringe schommelingen: X-artikelen worden gekenmerkt door een gelijkmatige omzet in de loop van de tijd. De toekomstige behoefte kan betrouwbaar worden voorspeld.
• Y-goederen – enige schommelingen: hoewel de vraag naar Y-artikelen niet constant is, kan de variabiliteit van de vraag tot op zekere hoogte worden voorspeld. Dit komt meestal doordat schommelingen in de vraag worden veroorzaakt door bekende factoren, zoals seizoensinvloeden, productlevenscycli, maatregelen van de concurrentie of economische factoren. Het is moeilijker om de vraag nauwkeurig te voorspellen.
• Z-goederen – de grootste variatie: De vraag naar Z-artikelen kan sterk schommelen of sporadisch optreden. Er is geen trend of voorspelbare oorzakelijke factoren, wat een betrouwbare vraagprognose onmogelijk maakt.

Wat is het verschil tussen de ABC-analyse en de XYZ-analyse?

Bij de ABC-analyse worden de afzonderlijke artikelen beoordeeld op basis van hun aandeel (hoge waarde, gemiddelde waarde, lage waarde) in de bedrijfsomzet. Met de XYZ-analyse kunnen de verkopen van duurzame artikelen, seizoensartikelen en speciale aanbiedingen worden voorspeld. De gecombineerde ABC-/XYZ-analyse dient voor een betere classificatie van de aanwezige voorraden of de goederen die moeten worden ingekocht.

Combinatie van ABC- en XYZ-analyse in het materiaalbeheer

De combinatie van ABC- en XYZ-analyses tot een geautomatiseerd proces biedt bedrijven een veel uitgebreider overzicht van hun goederen en de behoeften van de klanten. In plaats van drie categorieën krijgt men bij de ABC/XYZ-analyse negen categorieën voor de indeling van materiaal, goederen en verbruik. In het materiaalbeheer is deze analyse daarom een van de belangrijkste hulpmiddelen voor een duurzame voorraadoptimalisatie.

Deze methode geeft een nog gedetailleerder beeld van de structuur van het assortiment van een bedrijf. Het volledige assortiment kan zo doelgerichter worden afgestemd op de behoeften van de markt. Ook artikelen met een onvoorziene afzet kunnen met behulp van de nauwkeurige verkoopanalyse snel worden herkend en op korte termijn in aanmerking worden genomen. De combinatie van beide methoden is een effectief rationaliseringsinstrument. Dit resulteert in een optimaal bestelritme voor de producten, waardoor overmatige kapitaalbinding en afschrijvingen kunnen worden vermeden.

Door de combinatie van ABC- en XYZ-analyse wordt een verband gelegd tussen het aandeel in de waarde van afzonderlijke goederen en het verloop van de vraag of het verbruik van het betreffende artikel in de tijd. Hieruit kunnen belangrijke conclusies worden getrokken voor de toekomstige assortimentsplanning.

De negen classificaties in een overzicht:

• XA, XB en XC
• YA, YB en YC
• ZY, ZB en ZC

Doelstellingen van de ABC-/XYZ-analyse in de logistiek

De classificatie van de afzonderlijke goederen is om verschillende redenen belangrijk voor het voorraadbeheer. Aan de hand van de ABC-analyse kunnen de omstandigheden in het magazijn overzichtelijk worden weergegeven en tot de essentie worden teruggebracht. De analyse kost weinig moeite en maakt een snelle en eenvoudige beoordeling van alle goederen in het magazijn mogelijk. Zo krijgen bedrijven nauwkeurige informatie over de kapitaalverdeling in het magazijn en kunnen ze de juiste prioriteiten stellen bij de opslag en het voorraadbeheer.

Doelstellingen in een oogopslag:

• Focus op de belangrijkste artikelen
• Bedrijfsprocessen doelgericht aansturen en plannen
• Optimalisatiemogelijkheden herkennen
• Efficiëntie verbeteren
• De rentabiliteit binnen het bedrijf sturen

Bovendien stelt de classificatie supply chain managers in staat om...

• ...de voorraadartikelen te identificeren die vanwege diefstal of beschadiging de grootste bedrijfsrisico's vormen en de grootste verkoopkansen bieden,
• magazijnmanagers en andere supply chain-professionals te ondersteunen bij het correct prioriteren van hun tijd,
• magazijnmanagers in staat te stellen een voorraadnauwkeurigheid van bijna 100 procent te bereiken.

Voorraadniveaus van A tot Z bewaken

Met de configureerbare ABC/XYZ-serviceniveaumatrix kunnen de veiligheidsvoorraden per artikelklasse dynamisch worden aangestuurd. Hoe hoger het serviceniveau, hoe groter de kans dat er geen voorraadtekorten ontstaan. Prognoses en verkoopgegevens kunnen ook per productgroep worden bekeken.

Al met al vermindert een gecombineerde ABC-/XYZ-analyse de monitoringkosten aanzienlijk. Afzonderlijke ABC- en XYZ-analyses betekenen namelijk dubbel werk. De vrijgekomen middelen kunnen elders zinvol worden ingezet.

Inzichten en maatregelen afleiden

Nadat de indeling van de afzonderlijke posities is uitgevoerd, kunnen uit de inzichten passende maatregelen worden afgeleid. Voor de objecten met een hoge omzet moeten bijvoorbeeld meer maatregelen en meer middelen worden ingezet dan voor C-producten. Met deze methode worden conclusies getrokken uit het verleden, maar ook de toekomst moet een rol spelen. Daarom is het belangrijk om de ontwikkeling van de producten in de gaten te houden en ook het potentieel van nieuwe producten te zien – zelfs als deze in eerste instantie slechts een geringe omzet hebben.

Wilt u meer weten over onze producten?

Bent u geïnteresseerd in een tool die uw voorraad optimaliseert met behulp van ABC-/XYZ-analyse?

Veelgestelde vragen

Wat zijn de belangrijkste criteria voor de indeling van materialen in de ABC-analyse en hoe beïnvloeden deze de voorraadbeheer?

In de ABC-analyse worden materialen op basis van hun jaarlijkse verbruikswaarde in drie categorieën ingedeeld: A-artikelen (hoogwaardig, klein aandeel in de totale voorraad, maar groot deel van de totale kosten), B-artikelen (gemiddelde waarde) en C-artikelen (lage waarde, groot aandeel in de totale voorraad, maar klein deel van de totale kosten), om prioriteiten te stellen in de voorraadbeheer en inkoop, waarbij A-artikelen intensiever worden gecontroleerd en geoptimaliseerd.

Hoe worden artikelen in de XYZ-analyse ingedeeld en welke rol speelt de voorspellingsnauwkeurigheid van het verbruik voor de voorraadbeheer?

Artikelen in de XYZ-analyse worden ingedeeld op basis van de voorspellingsnauwkeurigheid van hun verbruik: X-artikelen met een zeer voorspelbaar verbruik, Y-artikelen met een matig voorspelbaar verbruik en Z-artikelen met een zeer onvoorspelbaar verbruik. Deze classificatie helpt bedrijven hun voorraadstrategieën te optimaliseren door voor X-artikelen een efficiënte bevoorradingsstrategie toe te passen, voor Y-artikelen een flexibelere planning en voor Z-artikelen een voorzichtig voorraadbeheer met hogere veiligheidsvoorraden.

Benieuwd naar onze supply chain- en commerce-oplossingen?

Wij laten u graag gratis en vrijblijvend zien wat onze softwareoplossingen kunnen, welke oplossing het beste bij uw bedrijf past en beantwoorden al uw vragen. We kijken ernaar uit om u en uw bedrijf te leren kennen!