Toeleveringsketen
In de logistiek verwijst de term “supply chain” naar het geheel van alle processen, vanaf de productie van een grondstof tot het eindproduct voor de eindklant.
Definitie: Wat is de toeleveringsketen?
De toeleveringsketen omvat de planning, uitvoering en controle van alle geïntegreerde processen, van de bestelling tot de levering van een product. Simpel gezegd is de toeleveringsketen dus de volledige goederenstroom, van grondstof tot eindproduct. Langs de toeleveringsketen zijn meerdere bedrijven en partijen betrokken, die zo een netwerk vormen. Hiertoe behoren bijvoorbeeld fabrikanten, leveranciers, groothandelaren en detailhandelaren, maar ook de klant. Tegenwoordig zijn toeleveringsketens meestal zeer complex gestructureerd en strekken ze zich uit over meerdere landen of zelfs continenten; in dat geval spreekt men van zogenaamde wereldwijde toeleveringsketens.
Welke fasen kent de toeleveringsketen?
De processen van de toeleveringsketen kunnen worden onderverdeeld in drie gebieden: inkoop, productie en distributie.
- Inkoop: de benodigde grondstoffen worden ingekocht.
- Productie: verwerking van de grondstoffen
- Distributie: het eindproduct wordt aan de eindklant aangeboden.
Toeleveringsketen versus waardeketen
Terwijl de toeleveringsketen, eenvoudig gezegd, de goederenstroom van grondstof tot eindproduct beschrijft, verwijst de term waardeketen (Engels: value chain) naar het daaruit voortvloeiende traject van waardetoevoeging door de verschillende processen en werkstappen. Elke activiteit in de waardeketen moet bijdragen aan de meerwaarde van het product. Een optimale waardeketen zorgt voor een concurrentievoordeel, omdat het bedrijf een gelijkwaardig product bijvoorbeeld tegen een lagere prijs kan aanbieden dan de concurrent. In de waardeketen worden ook niet-fysieke activiteiten zoals marketing of productontwikkeling meegenomen. De toeleveringsketen valt onder het operationele management, terwijl de waardeketen deel uitmaakt van het bedrijfseconomisch management.
Supply Chain 4.0
Supply Chain 4.0 verwijst naar de volledige digitalisering van de toeleveringsketen door middel van big data en kunstmatige intelligentie, waarbij elke stap autonoom moet worden uitgevoerd. Van communicatie, via productie en handel tot en met distributie moeten processen volledig worden geautomatiseerd. Nu al zetten steeds meer bedrijven in op digitale logistieke processen om te voldoen aan de toenemende eisen van klanten, zoals bijvoorbeeld een hoge productbeschikbaarheid en lage prijzen. De overgang naar een Supply Chain 4.0 is voor bedrijven een doorlopend en continu proces, waarbij ondersteuning wordt geboden door speciale software voor supply chain management.
Wat is supply chain management?
Door de internationalisering en het koopgedrag van de consument zijn de toeleveringsketen en de waardeketens uiterst complex geworden. Om aan alle uitdagingen het hoofd te bieden, is er het zogenaamde Supply Chain Management (kortweg SCM). Succesvol supply chain management draagt bij aan een optimale planning en aansturing van de toeleveringsketen. Zo kunnen de steeds veeleisender wordende klanteneisen worden vervuld en verder worden verbeterd.
Welke soorten supply chain management zijn er?
- Collaboratief SCM
- Lean SCM
- Agile SCM
- Volledig flexibel SCM
- Campagne-SCM
Collaboratief Supply Chain Management is geschikt voor producten waarvan de vraag in hoge mate voorspelbaar is en die een sterke klantbinding hebben. Bij Lean Supply Chain Management ligt de nadruk vooral op het verminderen en beperken van verspilling, bijvoorbeeld op het gebied van kosten. Agile Supply Chain Management is de oplossing voor een snel veranderende marktomgeving. Volledig flexibel Supply Chain Management is zeer arbeidsintensief en wordt voornamelijk toegepast in crisissituaties. Campagne-gerichte Supply Chain Management is vooral van toepassing op bedrijven die actief zijn in de projectbranche. Het doel is om de toeleveringsketens af te stemmen op de behoeften van de klanten.
Hoe kan de supply chain worden geoptimaliseerd?
De definitie van supply chain-optimalisatie is het zo efficiënt, transparant en flexibel mogelijk inrichten van de waardeketen in de logistiek gedurende het hele proces. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat het proces rondom de klantwens zodanig wordt geoptimaliseerd dat de klant zo snel mogelijk de gewenste diensten ontvangt, met zo min mogelijk inspanning voor de betreffende leverancier of het betreffende bedrijf. Afhankelijk van de branche en de basis van het bedrijf verschillen de doelstellingen en uitdagingen echter. Het gebruik van gespecialiseerde supply chain-software is echter in elk geval de moeite waard.